decrease font size Επαναφορά γραμματοσειράς increase font size
Αρχική Σελίδα elen

«Πληγή» για την οικονομία η φυγή επιχειρήσεων και η σύσταση εικονικών εταιριών στις Βαλκανικές χώρες

09/10/17 14:45

Με εντατικοποίηση των ελέγχων και διασταυρώσεις στοιχείων σε συνεργασία με τις φορολογικές αρχές των γειτονικών χωρών προειδοποίησαν η υφυπουργός Οικονομικών, Κατερίνα Παπανάτσιου και ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) μιλώντας σε εκδήλωση με θέμα τη μετεγκατάσταση των ελληνικών επιχειρήσεων σε γειτονικές χώρες χαμηλού κόστους και ευνοϊκότερου φορολογικού καθεστώτος, που διοργάνωσαν η Φορολογική Περιφέρεια Θεσσαλονίκης (ΑΑΔΕ), το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ), το Διεθνές Πανεπιστήμιο και το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος. Αποδέκτες της αυστηρής προειδοποίησης την οποία απηύθυναν η Κ. Παπανάτσιου και ο Γ. Πιτσιλής, μιλώντας στην κατάμεστη αίθουσα του ΕΒΕΘ, ήταν οι χιλιάδες επιχειρηματίες και ελεύθεροι επαγγελματίες οι οποίοι συστήνουν εικονικές επιχειρήσεις στις γύρω βαλκανικές χώρες για να αποφύγουν την πληρωμή φόρων και εισφορών με αποτέλεσμα, αφενός τις τεράστιες απώλειες εσόδων για το ελληνικό δημόσιο και αφετέρου τη δημιουργία αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται νόμιμα στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την υφυπουργό Οικονομικών, το 80% των επιχειρήσεων που έχουν εγκατασταθεί στις γειτονικές χώρες ασκούν εικονική και όχι πραγματική δραστηριότητα. Πρόκειται για επιχειρήσεις - σφραγίδες, που έχουν μόνο ΑΦΜ στο εξωτερικό χωρίς να έχουν μεταφέρει εκεί ούτε καν μέρος της δραστηριότητάς τους η οποία -όπως είπε χαρακτηριστικά η ίδια- παραμένει στην Ελλάδα.

«Είναι κοινό μυστικό ότι πολλοί Έλληνες ιδιοκτήτες εταιρειών που εδρεύουν σε γειτονικές χώρες φαίνεται να εκδίδουν τιμολόγια απευθείας από τη χώρα της καταστατικής έδρας, για υπηρεσίες που παρέχουν από την Ελλάδα», πρόσθεσε ο κ. Πιτσιλής σημειώνοντας πως «στόχος της ελληνικής φορολογικής διοίκησης είναι να αντιμετωπίσει το διασυνοριακό αυτό φορολογικό αρμπιτράζ, δηλαδή τις περιπτώσεις κατάχρησης, όπου οι φορολογούμενοι, μέσω επίπλαστων καταστάσεων, αποφεύγουν τεχνητά τη φορολογία στην Ελλάδα». Ήδη», είπε ο επικεφαλής της ΑΑΔΕ, «έχουμε εντοπίσει δεκάδες τέτοιες περιπτώσεις, όπου ορισμένοι φορολογούμενοι δημιουργούν, εκμεταλλευόμενοι κατά τρόπο καταχρηστικό τις ελευθερίες που παρέχει το δίκαιο της ΕΕ. Τόσο γι’ αυτές, όσο και για όποιες άλλες υποθέσεις προκύψουν, έχουν δοθεί οδηγίες για τη διαχείρισή τους, ώστε να εφαρμοστεί η φορολογική νομοθεσία, η οποία περιλαμβάνει προβλέψεις ακριβώς για την αντιμετώπιση τέτοιων καταχρηστικών πρακτικών». Στην ίδια κατεύθυνση, πρόσθεσε ο κ. Πιτσιλής, η ΑΑΔΕ είναι σε επικοινωνία με τις φορολογικές διοικήσεις των υπολοίπων κρατών - μελών, ενώ στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα, ο ίδιος θα επισκεφθεί τη Βουλγαρία όπου θα συναντηθεί με την ομόλογό του, ώστε «να θέσουμε τις βάσεις για ακόμα στενότερη συνεργασία  στον τομέα της ανταλλαγής πληροφοριών και την αντιμετώπιση πρακτικών καταστρατήγησης των εθνικών νομοθεσιών μας». Ανάλογες συναντήσεις προγραμματίζονται στο προσεχές διάστημα και με τις διοικήσεις και άλλων γειτονικών χωρών. «Κάνουμε τις κινήσεις που πρέπει και μας επιτρέπει το διεθνές νομικό πλαίσιο ώστε, σε συνδυασμό και με την εκτεταμένη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το φαινόμενο των επίπλαστων μετεγκαταστάσεων σε χώρες με προνομιακό φορολογικό καθεστώς», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Πιτσιλής ο οποίος αναφέρθηκε και στις κινήσεις που γίνονται για την πάταξη του λαθρεμπορίου. «Από τα πέντε μηχανήματα Χ rays που παραλάβαμε πρόσφατα, τα τέσσερα πρόκειται να εγκατασταθούν μέχρι το τέλος του έτους στη Βόρεια Ελλάδα, στην Κακαβιά, στους Κήπους, στους Ευζώνους και στο Α’ Τελωνείο Θεσσαλονίκης. Επιπλέον, εγκρίθηκε με ταχύτατους ρυθμούς η χρηματοδότηση για επιπλέον 12 μηχανήματα, ώστε να βελτιώνεται διαρκώς το οπλοστάσιό μας για τους ελέγχους. Σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των τελωνείων με προσωπικό, δίνεται ξεκάθαρη προτεραιότητα στη στελέχωση της συνοριογραμμής του Βορρά, ενώ συνεχίζουν την ήδη πολύ επιτυχημένη δουλειά τους τα μεικτά κλιμάκια στον Προμαχώνα και το Ορμένιο».

Το μέγεθος του προβλήματος που αφορά στη φυγή επιχειρήσεων περιέγραψε ο πρόεδρος του ΕΒΕΘ, Δημήτρης Μπακατσέλος, σημειώνοντας, μεταξύ άλλων, ότι σύμφωνα με στοιχεία του Συμβουλίου Ελληνικών Επιχειρήσεων Βουλγαρίας, αυτή τη στιγμή, οι εγγεγραμμένες στη γειτονική χώρα επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων είναι περί τις 18.000. Από αυτές οι περίπου 3.000 έχουν φυσική παρουσία στη χώρα αυτή, ενώ σύμφωνα με το Γραφείο ΟΕΥ της χώρας μας στη Σόφια κάθε χρόνο ιδρύονται περί τις 2.000 επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων εκ των οποίων μόνο το 40% παρουσιάζει επιχειρηματική δραστηριότητα και μόνο το 10% απασχολεί προσωπικό. Το νέο αυτό κύμα επιχειρήσεων ελληνικών συμφερόντων, σε αντίθεση με το παλιό, δεν έχει έδρα στη Σόφια αλλά στη νότια Βουλγαρία. Αλλά και στη Ρουμανία οι εταιρείες ελληνικών συμφερόντων που έφθαναν τις 4.100 στο τέλος του 2007, ξεπέρασαν στις 6.500 στο τέλος του 2016.

Ο κ. Μπακατσέλος υπογράμμισε επίσης ότι ακόμη και σε μη κοινοτικές γειτονικές χώρες, όπως η π.ΓΔΜ, έγιναν επενδύσεις πραγματικές και όχι εικονικές, καθώς σύμφωνα με το Γραφείο Συνδέσμου της Ελλάδος στην π.ΓΔΜ το σύνολο των ελληνικών επενδύσεων, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2017 έφθασε τα 2,86 εκατ. ευρώ, τη στιγμή που την προηγούμενη χρονιά ήταν 0,96 εκατ. ευρώ. «Με άλλα λόγια τη στιγμή που χρειαζόμαστε επιτακτικά επενδυτικά κεφάλαια στη χώρα μας εμείς όχι μόνο δεν προσελκύουμε ξένα αλλά χάνουμε και πολύτιμα ελληνικά επενδυτικά κεφάλαια», είπε ο κ. Μπακατσέλος και πρόσθεσε: «Μπορεί να υπάρχουν κάποιες εικονικές επιχειρήσεις που είναι εγγεγραμμένες σε γειτονικές χώρες και οι οποίες ουσιαστικά λειτουργούν στην Ελλάδα και όχι μόνο δεν καταβάλλουν φόρους, τέλη και εισφορές, αλλά δημιουργούν έντονο ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού στις νομίμως λειτουργούσες στη χώρα μας επιχειρήσεις. Είναι όμως λάθος να θεωρήσουμε ότι όλες οι επιχειρήσεις που μετεγκαταστάθηκαν σε γειτονικές χώρες είναι εικονικές». Ο κ. Μπακατσέλος υπογράμμισε ακόμη πως αν ο ελεύθερος επαγγελματίας αποφασίσει να λειτουργεί μέσω γειτονικής χώρας όχι εικονικά, αλλά να μετεγκατασταθεί και αποδεδειγμένα να ζει εκεί, κανείς δεν τον εμποδίζει να προμηθεύει και να τιμολογεί σε πελάτες που εδρεύουν οπουδήποτε και φυσικά και στη χώρα μας, ενώ αναφερόμενος στις αιτίες που τροφοδοτούν τη φυγή των επιχειρήσεων επισήμανε ότι αυτές πηγάζουν από τους υψηλούς φορολογικούς συντελεστές και τις λοιπές φορολογικές επιβαρύνσεις, τις υπέρογκες ασφαλιστικές εισφορές, τα capital controls, την ανύπαρκτη ρευστότητα, το υψηλό κόστος δανεισμού, τη γραφειοκρατία, τις χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδοτήσεων, τη βραδεία δικαστική επίλυση διαφορών, καθώς και από την γενικότερη αβεβαιότητα, λόγω των συνεχών αλλαγών στη νομοθεσία.

Ο πρόεδρος του ΕΒΕΘ υπογράμμισε ακόμη τα σταθερά βήματα που κάνουν τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ρουμανία για τη δημιουργία ενός φιλοεπενδυτικού προφίλ με χαμηλή φορολογία και ελάχιστη γραφειοκρατία και πρόσθεσε: «Πρέπει να αντιληφθούμε ότι δεν ζούμε μόνοι μας αλλά μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Δεν μπορούμε να απαγορεύσουμε σε έναν εργαζόμενο ή μια επιχείρηση να αναζητήσει ευνοϊκότερο περιβάλλον σε άλλο κράτος πολύ δε περισσότερο εφόσον αυτό είναι μέλος της ΕΕ. Δεν μπορούμε όμως -σε καμία περίπτωση- να γυρίσουμε στις προ 1990 πρακτικές, που έβαζαν εμπόδια στην ελεύθερη διακίνηση επιχειρήσεων εμπορευμάτων και ανθρώπων». Σύμφωνα με τον κ. Μπακατσέλο «το πρόβλημα της φυγής επιχειρήσεων δεν λύνεται τόσο με ποινές, αλλά με παροχή κινήτρων και άρση αντικινήτρων στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας». Όπως είπε χαρακτηριστικά ο ίδιος «το να ξανακάνουμε τη χώρα μας ελκυστική και να σταματήσει η αιμορραγία παραγωγικών πόρων στο εξωτερικό εξαρτάται από εμάς. Πρέπει να μειώσουμε τις φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις σε λογικά επίπεδα. Παράλληλα, πρέπει να εφαρμόσουμε ισχύουσες νομοθεσίες και να υιοθετήσουμε καλές πρακτικές άλλων χωρών. Να μειώσουμε τη γραφειοκρατία, να πατάξουμε το λαθρεμπόριο που, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, έκανε ''χρυσές δουλειές''  στην παράνομη διακίνηση καυσίμων, δομικών υλικών και πολλών άλλων αγαθών, στερώντας από το δημόσιο εκατοντάδες εκατομμύρια σε διαφυγόντες δασμούς, φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και δημιουργώντας τεράστιο πρόβλημα αθέμιτου ανταγωνισμού στις νομίμως λειτουργούσες επιχειρήσεις. Πρωτίστως όμως πρέπει να δημιουργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης που θα επιτρέψει την άρση των capital controls και την επιστροφή χρημάτων από το εξωτερικό και αναφέρομαι σε νόμιμα χρήματα που έφυγαν από τη χώρα μας λόγω αβεβαιότητας. Ομοίως και με τα μερίσματα Ελλήνων που φορολογήθηκαν στην αλλοδαπή αλλά παρέμειναν στην εταιρεία, γιατί ο Έλληνας μέτοχος δεν ήθελε να τα φέρει πίσω στην Ελλάδα λόγω αβεβαιότητας».

Να μπει τέλος στις εικονικές επιχειρήσεις

Την ανάγκη να μπει οριστικό τέλος στην μετεγκατάσταση εικονικών επιχειρήσεων και να αλλάξει το φορολογικό πλαίσιο με μείωση των επιβαρύνσεων (φορολογικών και ασφαλιστικών) τόνισε ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Κωνσταντίνος Κόλλιας, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη να υπάρξει διακομματική συμφωνία για τη διαμόρφωση ενός φορολογικού πλαισίου που θα παραμείνει σταθερό για τουλάχιστον μία πενταετία.

Ο καθηγητής του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος, Στέργιος Λεβέντης, επισήμανε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρηματίες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, είναι η αβεβαιότητα, καθώς δεν υπάρχει σταθερό και ξεκάθαρο φορολογικό πλαίσιο. Όπως είπε χαρακτηριστικά, από το 1975 μέχρι σήμερα έχουν ψηφιστεί περισσότερα από 250 φορολογικά νομοσχέδια κι έχουν υπογραφεί πάνω από 115.000 (!) υπουργικές αποφάσεις.

Το τεράστιο πρόβλημα των εικονικών επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στις γύρω βαλκανικές χώρες ανέδειξε με την ομιλία του και ο εκπρόσωπος του Ελληνοβουλγαρικού Επιχειρηματικού Συμβουλίου Παναγιώτης Διαλυνάς. Όπως είπε ο ίδιος, το πρόβλημα της εικονικής δραστηριότητας αφορά χιλιάδες μικρές ελληνικές επιχειρήσεις, μία μεγάλη βάση εταιρειών - σφραγίδων οι οποίες πρέπει να ελεγχθούν. Επίσης τόνισε πως πρέπει να ελεγχθούν και τα γραφεία, που προσελκύουν πελάτες προβάλλοντας τα πλεονεκτήματα που απορρέουν από την επιχειρηματική δραστηριοποίηση στις γειτονικές χώρες όπως στη Βουλγαρία, δημιουργώντας ωστόσο την εντύπωση ότι σε αυτές τις χώρες μπορεί κάποιος να επιχειρεί ανεξέλεγκτα.

«Το Συμβούλιο έχει περίπου 150 μέλη και άλλες 50 επιχειρήσεις - φίλες, που συνολικά έχουν δημιουργήσει 40.000 θέσεις εργασίας από τις 65.000 που έχουν δημιουργηθεί από τις ελληνικών συμφερόντων επιχειρήσεις στη Βουλγαρία. Από αυτές τις περίπου 200 επιχειρήσεις, μέχρι τις 18.000 που υπάρχουν - πραγματικά ή εικονικά στη Βουλγαρία- είναι πολλές οι χιλιάδες που πρέπει να ελεγχθούν», είπε ο κ. Διαλυνάς υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η μετεγκατάσταση από την Ελλάδα στη Βουλγαρία δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς το κόστος της είναι υψηλό. Επίσης, υπάρχει η δυσκολία προσαρμογής στη γλώσσα και στο διαφορετικό περιβάλλον, ενώ πλέον υπάρχει έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού, ενώ το φθηνό εργατικό κόστος τείνει να αποτελέσει παρελθόν.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση –που πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα του ΕΒΕΘ- απηύθυναν, επίσης, ο διευθυντής της Φορολογικής Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Στάθης Κουτμερίδης, και ο επικεφαλής του Τμήματος Μακεδονίας του ΟΕΕ, Νίκος Αντωνάκης.

Μετά την ολοκλήρωση των ομιλιών η υφυπουργός Οικονομικών και ο διοικητής της ΑΑΔΕ απάντησαν σε ερωτήσεις επιχειρηματιών.

Πίσω