decrease font size Επαναφορά γραμματοσειράς increase font size
Αρχική Σελίδα elen

Μέτρα πρόληψης για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό του COVID 19 - Υποχρεώσεις Εργοδοτών και Εργαζομένων

19/10/20 12:02

To νομοθέτημα, που προβλέπει όλα τα ζητήματα, που αφορούν στην υγιεινή και την ασφάλεια των εργαζομένων είναι ο ν. 3850/2010 («Κώδικας νόμων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων»). Στις διατάξεις του ως άνω Κώδικα εξειδικεύονται οι υποχρεώσεις, τόσο του εργοδότη, όσο και του εργαζομένου για την τήρηση των μέτρων υγιεινής και ασφάλειας στο χώρο εργασίας. Οι  εν λόγω ρυθμίσεις τίθενται σε εφαρμογή και για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διασποράς του  COVID 19, για τον οποίο το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, εξέδωσε τις κατευθυντήριες οδηγίες και μέτρα πρόληψης σε εργασιακούς χώρους (βλ. https://www.ypakp.gr/uploads/files/3501.pdf).   

Α) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΟΔΟΤΩΝ

Σύμφωνα με τον ως άνω Κώδικα, ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας, καταρτίζοντας πρόγραμμα προληπτικής δράσης και βελτίωσης των συνθηκών εργασίας στην επιχείρηση και λαμβάνοντας συλλογικά μέτρα προστασίας των εργαζομένων, τα οποία δεν συνεπάγονται την οικονομική επιβάρυνση των τελευταίων. Μάλιστα, σε περίπτωση κατά την οποία προκύψει σοβαρός, άμεσος και αναπόφευκτος κίνδυνος, ο εργοδότης οφείλει να λάβει μέτρα και να χορηγήσει οδηγίες στους εργαζομένους, ώστε να διακόψουν την εργασία τους άμεσα και να εγκαταλείψουν το χώρο εργασίας.

Ειδικά για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διασποράς του  COVID 19, ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος, σε συνεργασία με τον Τεχνικό Ασφαλείας και το Γιατρό Εργασίας (εάν διαθέτει), να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:

  1. Επικαιροποίηση της εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου ως προς την αξιολόγηση του κινδύνου και τα μέτρα πρόληψης και προστασίας έναντι του ιού
  1. Ενημέρωση των εργαζομένων σχετικά με τους κινδύνους και τα μέτρα πρόληψης και προστασίας, σύμφωνα με τις οδηγίες το ΕΟΔΥ,
  1. Διαβούλευση με τους εργαζόμενους και ενθάρρυνση για την υποβολή προτάσεων,
  1. Λήψη μέτρων περιβαλλοντικής και ατομικής υγιεινής, όπως τακτικός αερισμός των χώρων εργασίας, συντήρηση των συστημάτων εξαερισμού, συστηματικός καθαρισμός των επιφανειών, των συσκευών, των κοινόχρηστων χώρων κλπ, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, απολύμανση των χώρων και συχνό καθαρισμό των ενδυμάτων εργασίας και των λοιπών χορηγούμενων μέτρων ασφαλείας,
  1. Χορήγηση των κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας και επίβλεψη της ορθής χρήσης τους,
  1. Οργάνωση του χρόνου εργασίας, για την αποφυγή του συνωστισμού κατά την προσέλευση,
  1. Εφαρμογή τηλεργασίας, εφόσον είναι εφικτό,
  1. Παρακολούθηση και πιστή τήρηση των συστάσεων του τεχνικού ασφαλείας και του γιατρού εργασίας,
  1. Αποφυγή συγκεντρώσεων και άλλων δραστηριοτήτων, που συνεπάγονται συναθροίσεις ατόμων και υιοθέτηση συνεργασίας μέσω άλλων μέσων (τηλεφωνική επικοινωνία, τηλεδιάσκεψη) ,
  1. Ρύθμιση της πρόσβασης στους κοινόχρηστους χώρους,
  1. Αποφυγή των επαφών με άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού, χωρίς μέτρα προφύλαξης,
  1. Επίβλεψη της συμμόρφωσης των εργαζομένων στα μέτρα πρόληψης,
  1. Παροχή των κατάλληλων ατομικών μέσων προστασίας μιας χρήσης. Επισημαίνεται η ευθύνη του εργοδότη για την εκπαίδευση των εργαζομένων για την ασφαλή χρήση και επίβλεψη της χρήσης των μέτρων.

 

Β) ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Σύμφωνα με το άρθρο 49 του ως άνω Κώδικα, «Κάθε εργαζόμενος έχει υποχρέωση να εφαρμόζει τους κανόνες υγείας και ασφάλειας και να φροντίζει ανάλογα με τις δυνατότητες του για την ασφάλεια και την υγεία του, καθώς και για την ασφάλεια και την υγεία των άλλων ατόμων που επηρεάζονται από τις πράξεις ή παραλείψεις του, κατά την εργασία…… Για την πραγματοποίηση αυτών των στόχων, οι εργαζόμενοι οφείλουν ειδικότερα, σύμφωνα με την εκπαίδευσή τους και τις κατάλληλες οδηγίες του εργοδότη τους: ……… δ) να αναφέρουν αμέσως στον εργοδότη ή/και σε όσους ασκούν αρμοδιότητες τεχνικού ασφάλειας και ιατρού εργασίας, όλες τις καταστάσεις που μπορεί να θεωρηθεί εύλογα ότι παρουσιάζουν άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια και την υγεία, καθώς και κάθε έλλειψη που διαπιστώνεται στα συστήματα προστασίας…».

Σύμφωνα με την παραπάνω διάταξη, συνεπώς, οι εργαζόμενοι είναι υποχρεω-μένοι να τηρήσουν πλήρως την παραπάνω ρύθμιση και να ενημερώσουν τον εργοδότη άμεσα εάν τυχόν έχουν νοσήσει οι ίδιοι ή πρόσωπο του περιβάλλοντός τους, καθώς εάν έχουν ύποπτα συμπτώματα, ούτως ώστε να ληφθούν άμεσα όλα τα προβλεπόμενα απαραίτητα μέτρα προς αποφυγή της διασποράς του ιού.

Την υποχρέωση αυτή και όλες τις υπόλοιπες οδηγίες και μέτρα πρόληψης σε εργασιακούς χώρους περιγράφει με σαφήνεια και το προαναφερόμενο έγγραφο του Υπουργείου Εργασίας, σύμφωνα με το οποίο ο εργαζόμενος, ο οποίος θα παρουσιάσει ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα, δηλαδή πυρετό, βήχα, πονόλαιμο, καταρροή θα πρέπει να ενημερώσει άμεσα τον εργοδότη, καθώς και να επικοινωνήσει με τον θεράποντα ιατρό του και τον ΕΟΔΥ.

Ο εργαζόμενος, που θα εμφανίσει αιφνίδια τα προαναφερόμενα συμπτώματα, αναμένει σε χώρο, όπου δεν παραμένουν άλλα άτομα, ενημερώνεται ο γιατρός εργασίας και ειδοποιείται άμεσα ο ΕΟΔΥ, ώστε να παρασχεθούν οι κατάλληλες οδηγίες.

 

Γ) ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΠΑΡΑΒΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ

Σε περίπτωση κατά την οποία, είτε ο εργοδότης, είτε ο εργαζόμενος παραβιάσουν τις παραπάνω υποχρεώσεις τους, επέρχονται οι ακόλουθες συνέπειες:

  1. Όσον αφορά στον εργοδότη, τίθενται σε εφαρμογή οι διατάξεις 71 και 72 του Κώδικα, που προβλέπουν διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

Πιο συγκεκριμένα, προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις και ειδικότερα, επιβάλλεται με αιτιολογημένη πράξη του αρμόδιου ελέγξαντος Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας και ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση του εργοδότη για την παροχή εξηγήσεων: α) πρόστιμο για καθεμία παράβαση, από πεντακόσια ευρώ (500,00) μέχρι πενήντα χιλιάδες ευρώ (50.000,00), β) προσωρινή διακοπή της λειτουργίας συγκεκριμένης παραγωγικής διαδικασίας ή τμήματος ή τμημάτων ή του συνόλου της επιχείρησης ή εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα μέχρι έξι ημερών. Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης μπορεί, ύστερα από αιτιολογημένη εισήγηση του αρμόδιου επιθεωρητή εργασίας, να επιβάλει στους παραπάνω προσωρινή διακοπή για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι ημερών ή/και οριστική διακοπή της λειτουργίας της επιχείρησης.

Παραπέρα, κάθε εργοδότης, που παραβαίνει με πρόθεση τις διατάξεις της νομοθεσίας, για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών ή με χρηματική ποινή τουλάχιστον εννιακοσίων ευρώ (900,00) ή και με τις δύο αυτές ποινές. Σε περίπτωση παράβασης των διατάξεων από αμέλεια οι παραπάνω δράστες τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρις ενός έτους ή με χρηματική ποινή.

  1. Όσον αφορά στον εργαζόμενο, η παραβίαση των υποχρεώσεών του, ιδίως σε περίπτωση κατά την οποία ο τελευταίος αποσιωπήσει ότι έχει νοσήσει, είτε ο ίδιος, είτε πρόσωπο του οικογενειακού περιβάλλοντός του, με αποτέλεσμα να διασπαρεί ο ιός, επιφέροντας άμεσες και έμμεσες οικονομικές συνέπειες, θα μπορούσε να επιφέρει: α) ενδεχόμενη καταγγελία της σύμβασης εργασίας του και β) γέννηση αδικοπρακτικής ευθύνης, σύμφωνα με το άρθρο 914 ΑΚ, εφόσον ο εργοδότης υπέστη, εξαιτίας της παράνομης συμπεριφοράς του εργαζόμενου (με δόλο ή αμέλεια), ζημία (άμεση ή έμμεση), που συνδέεται αιτιωδώς με την αποσιώπηση της νόσου. Στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε να ασκηθεί σε βάρος του εργαζόμενου αγωγή με αίτημα την καταβολή αποζημίωσης για τη βλάβη που προκλήθηκε, εφόσον συντρέχει παράνομη συμπεριφορά, ζημία και αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στα δυο πρώτα.

Αντίστοιχη ευθύνη γεννάται και για το δημόσιο υπάλληλο, εφόσον οι παραπάνω διατάξεις του Κώδικα δεσμεύουν και εφαρμόζονται, τόσο στον ιδιωτικό τομέα, όσο και στον δημόσιο. Η παράβαση της ως άνω υποχρέωσης θα μπορούσε να αποτελέσει πειθαρχικό παράπτωμα, με αποτέλεσμα την επιβολή της προβλεπόμενης πειθαρχικής ποινής.

 

Κωστούλα Μαζαράκη,  

Δικηγόρος Συνεργάτης Δικ. Εταιρίας NOMOS

 

Οι πληροφορίες που παρέχονται δεν αποτελούν νομικές συμβουλές, είναι γενικές και έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Το ΕΒΕΘ και ο/η συντάκτης δεν φέρουν καμιά ευθύνη για τη χρήση των παρεχομένων πληροφοριών από τον παραλήπτη.

Πίσω