decrease font size Επαναφορά γραμματοσειράς increase font size
Αρχική Σελίδα elen

Ρύθμιση χρεών επιχειρήσεων, ελευθέρων επαγγελματιών, ομόρρυθμων εταίρων και αγροτών

07/01/19 11:32

Αναλυτική ενημέρωση για τις δυνατότητες ρύθμισης χρεών επιχειρήσεων, ελευθέρων επαγγελματιών, ομόρρυθμων εταίρων και αγροτών, παρέχει σε εκτενές σημείωμα του το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης (Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους).

Ειδικότερα, σημειώνει ότι στις 3/5/2017 ψηφίστηκε από τη Βουλή των Ελλήνων ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων (Νόμος 4469/2017, που αναθεωρήθηκε / βελτιώθηκε με το Νόμο 4559/2018), ο οποίος αποτελεί μια ολοκληρωμένη λύση για τη διευθέτηση των χρεών των βιώσιμων επιχειρήσεων όλων των ειδών.

Ο Νόμος αυτός ενεργοποιήθηκε στις 3/8/2017, όπου με αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΕΓΔΙΧ www.keyd.gov.gr:

•          Κάθε είδους επιχείρηση (μικρή, μεσαία και μεγάλη, καθώς και οι ατομικές επιχειρήσεις, δηλαδή τα φυσικά πρόσωπα με εμπορική / πτωχευτική ιδιότητα), εφόσον πληροί αθροιστικά τις 3 προϋποθέσεις του συνημμένου Παραρτήματος, καθώς και οι ομόρρυθμοι εταίροι μπορούν να ρυθμίσουν όλα τα χρέη τους, προς τράπεζες, δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, προμηθευτές και εργαζομένους.

•          Κάθε ελεύθερος επαγγελματίας (αγρότης, ηλεκτρολόγος, υδραυλικός, μηχανικός, δικηγόρος, οικονομολόγος – λογιστής, γιατρός κλπ), καθώς και οι ομόρρυθμοι εταίροι μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους, προς δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.

Βασική παράμετρος του μηχανισμού είναι ότι αξιολογείται η πραγματική ικανότητα αποπληρωμής της επιχείρησης ή του επαγγελματία και βάσει αυτής διαμορφώνεται ένα πλάνο αποπληρωμής των χρεών σε μακροχρόνιες δόσεις.

Ο Νόμος προβλέπει ρητά τις ρυθμίσεις και διαγραφές οφειλών των επιχειρήσεων προς δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία (ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ), τράπεζες και μεγάλους προμηθευτές. Οι μικροί πιστωτές, όπως οι εργαζόμενοι και οι μικρο-προμηθευτές, προστατεύονται από «κούρεμα» οφειλής και έτσι μέσω του Νόμου διασφαλίζεται η πλήρης εξόφλησή τους. Λαμβάνεται υπόψη η πραγματική αξία των περιουσιακών στοιχείων (κυρίως των ακινήτων) της επιχείρησης ή του επαγγελματία, με σκοπό να υπολογιστεί το ύψους του «κουρέματος» οφειλών.

Στο Νόμο εξωδικαστικού μηχανισμού μπορούν να υπαχθούν τόσο οφειλές που αφορούν επιχειρηματικές δραστηριότητες όσο και χρέη από προσωπικές δραστηριότητες (π.χ. προσωπικό στεγαστικό δάνειο), εφόσον τα χρήματα αξιοποιήθηκαν από τον επιχειρηματία για τη στήριξη της επιχείρησης.

Σημειώνεται ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες (χωρίς πτωχευτική ικανότητα) και οι αγρότες δεν εντάσσονται στην τυπική διαδικασία του Νόμου για ρύθμιση όλων των χρεών τους, αφού έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν αυτό με την υπαγωγή τους στις ευεργετικές διατάξεις του Νόμου 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (Νόμος «Κατσέλη» με τις τροποποιήσεις Νόμων «Σταθάκη»), που προστατεύει παράλληλα και την πρώτη κατοικία τους. Ωστόσο ο Νόμος του εξωδικαστικού προβλέπει ρητά ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους στο δημόσιο και στα ασφαλιστικά ταμεία (ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ αντίστοιχα) και να λαμβάνουν τα ίδια οφέλη με τις επιχειρήσεις (δηλ. ρύθμιση / «κούρεμα» χρεών). Αντίστοιχα οι αγρότες μπορούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, καθώς και προς τράπεζες υπό εκκαθάριση (π.χ. πρώην Αγροτική Τράπεζα, συνεταιριστικές κλπ, οι οποίες διαχειρίζονται από τον Ενιαίο Εκκαθαριστή – PQH).

Σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές που γεννήθηκαν μετά την 31/12/2017, με σκοπό την αποφυγή στρατηγικών κακοπληρωτών

Ωστόσο όλες οι οφειλές της επιχείρησης κατά τη στιγμή της αίτησης εντάσσονται στη μελέτη βιωσιμότητας, έτσι ώστε να ληφθούν υπόψη κατά τον υπολογισμό της ικανότητας αποπληρωμής των παλαιών χρεών.

Για πρώτη φορά, ο εξωδικαστικός μηχανισμός περιλαμβάνει κατάλληλες δικλείδες ασφαλείας, όπως η άρση τραπεζικού απορρήτου και η υποβολή «περιουσιολογίου» (για την επιχείρηση, τον επιχειρηματία και τους συγγενείς του), προκειμένου να μην επωφεληθούν, οι «στρατηγικοί κακοπληρωτές», οι οποίοι κατευθύνουν τις επιχειρήσεις τους, τους εργαζόμενους, καθώς και τους πιστωτές τους, σε οικονομικά αδιέξοδα, ενώ οι ίδιοι πλουτίζουν εις βάρος της οικονομίας και της κοινωνίας.

Η διαδικασία του Νόμου περιλαμβάνει διαπραγμάτευση μεταξύ της επιχείρησης και των πιστωτών της. Μόνο με τη συναίνεση της πλειοψηφίας 60% των πιστωτών (και 40% των ενυπόθηκων πιστωτών) μπορεί να επιτευχθεί μια βιώσιμη λύση, η οποία επιβάλλεται στη μειοψηφία. Ο Νόμος ορίζει και συγκεκριμένη διαδικασία εθελοντικής δικαστικής επικύρωσης, έτσι ώστε η επιχείρηση να μπορεί να αποταθεί στο δικαστήριο, εφόσον το επιθυμεί, με σκοπό να αντιμετωπίσει τη μειοψηφία των πιστωτών που διαφωνούν με τη συνολική ρύθμιση των χρεών και τελικά οδηγούν την επιχείρηση σε οικονομικό αδιέξοδο.

Ως συντονιστές των διαδικασιών του Νόμου αξιοποιούνται οι διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές, με σκοπό να υποβοηθούν τις διαπραγματεύσεις και την επίτευξη βιώσιμης λύσης που θα διασώσει τις επιχειρήσεις. Οι συντονιστές διενεργούν παράλληλα και συγκεκριμένους ελέγχους στις αιτήσεις που υποβάλλονται από τους οφειλέτες.

Επιπλέον, μετά την αίτηση και τη διενέργεια των σχετικών ελέγχων, παρέχεται προστασία από καταδιωκτικά μέτρα (π.χ. κατασχέσεις, πλειστηριασμοί), ενώ αν αυτά είχαν ήδη επιβληθεί (πριν την αίτηση), τότε αναστέλλονται, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις. Άρα στην πράξη παρέχεται το «ακατάσχετο» των επιχειρηματικών λογαριασμών. Με την επίτευξη συμφωνίας, αποδεσμεύονται οι τραπεζικοί λογαριασμοί και αίρονται τα αναγκαστικά μέτρα.

Ο οφειλέτης επιχειρηματίας έχει τον πρώτο λόγο, καθώς αυτός εκκινεί τη διαδικασία και δύναται να καταθέσει σχέδιο για τη βιωσιμότητα της επιχείρησής του. Επίσης έχει και τον τελευταίο λόγο αφού αυτός αποφασίζει αν εγκρίνει / αποδέχεται ή όχι το τελικό σχέδιο αναδιάρθρωσης, στο οποίο καταλήγει η πλειοψηφία των πιστωτών.

Με σκοπό τη μείωση της γραφειοκρατίας και την εύρεση μιας συνολικής λύσης, μέσω του Νόμου παρέχεται η δυνατότητα να προστατευτούν και οι συνοφειλέτες και εγγυητές.

Η διαδικασία του Νόμου υλοποιείται στην πράξη από ειδικό πληροφοριακό σύστημα, μέσω του οποίου διενεργείται ηλεκτρονικά ολόκληρη η διαδικασία, βήμα – βήμα.  Η ηλεκτρονική πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων ενεργοποιήθηκε στις 3/8/2017, όπου και εισέρχεται η επιχείρηση με τους υφιστάμενους κωδικούς TAXISnet. Από 1/9/2018 η πλατφόρμα λειτουργεί πλέον αναβαθμισμένη παρέχοντας πολλούς αυτοματισμούς και διευκολύνσεις, ενώ από 24/9/2018 λειτουργεί πλέον και αυτόματο υπολογιστικό εργαλείο σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, επιταχύνοντας τις μέχρι πρότινος χειροκίνητες διαδικασίες τους. Στα τέλη Δεκεμβρίου 2018 είχαν επιτευχθεί τα ακόλουθα αποτελέσματα:

•          έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία ετοιμασίας της αίτησης ~60 χιλιάδες επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες.

•          έχουν υποβληθεί ~5,7 χιλιάδες αιτήσεις από επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.

•          έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία και ρυθμίσει τα χρέη τους με ευνοϊκό τρόπο ~1.200 επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, δηλ. περίπου 1 στους 5 οφειλέτες που υπέβαλαν αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ενώ οι υπόλοιποι βρίσκονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας (π.χ. διαπραγμάτευση με τους πιστωτές).

Η διαδικασία είναι εμπιστευτική, με ειδικά μέτρα που διασφαλίζουν την προστασία του απορρήτου της επιχείρησης, καθώς και όλων των εμπλεκομένων μερών.

Όσον αφορά στις τράπεζες καταρχήν λύθηκε το πρόβλημα συντονισμού και συνεργασίας μεταξύ τους για τον ίδιο πελάτη, αφού στο παρελθόν αυτό θεωρούταν μεμπτό και προκαλούσε ακόμη και την παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Το σημαντικότερο όφελος του Νόμου είναι ότι αποφεύγονται οι πτωχεύσεις και έτσι διασώζονται οι βιώσιμες επιχειρήσεις, οι οποίες συσσώρευσαν χρέη στα χρόνια της οικονομικής ύφεσης. Ο Νόμος επιφέρει και ευρύτερο όφελος για την εθνική οικονομία από τις επιχειρήσεις και επαγγελματίες που θα συνεχίσουν τη λειτουργία τους και θα αποπληρώνουν τα ρυθμισμένα χρέη τους. Επιπρόσθετα εξυγιαίνονται και τα «χαρτοφυλάκια» του δημοσίου από τα ανείσπρακτα χρέη, καθώς και των τραπεζών από τα «κόκκινα δάνεια», έτσι ώστε να μπορούν να παρέχουν νέες χρηματοδοτήσεις και με χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Στο Νόμο εξωδικαστικού μηχανισμού μπορούν να υπαχθούν όλες οι επιχειρήσεις, μικρές, μεσαίες και μεγάλες, καθώς και οι ατομικές επιχειρήσεις, δηλαδή τα φυσικά πρόσωπα με εμπορική / πτωχευτική ιδιότητα, εφόσον πληρούν αθροιστικά τις 3 προϋποθέσεις:

1.         έχουν συνολικό ύψος οφειλών, προς όλους τους πιστωτές (δημόσιο και ιδιώτες), άνω των 20.000 €

2.         διαθέτουν ένα από τα ακόλουθα σε μία τουλάχιστον από τις τελευταίες τρεις χρήσεις, πριν υποβάλουν την αίτησή τους (δηλ. 2017 ή  2016 ή  2015):

α) θετικά αποτελέσματα προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων ή

β) θετική καθαρή θέση (equity).

3.         έχουν ένα από τα ακόλουθα:

•          οφειλές από δάνειο (ή άλλη αιτία σε τράπεζα) με καθυστέρηση τουλάχιστον 3 μηνών, κατά την 31/12/2017 ή

•          οφειλές από δάνειο (ή άλλη αιτία σε τράπεζα) που ρυθμίστηκε μετά την 1η Ιουλίου 2017 ή

•          ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το δημόσιο (ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, άλλα ΝΠΔΔ συμπεριλαμβανομένων των ΟΤΑ) και δεν έχουν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, κατά την 31/12/2017 ή

•          εκδώσει επιταγές που σφραγίστηκαν κατά την 31/12/2017 ή

•          έχουν εκδοθεί διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις εις βάρος τους, λόγω ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων από τρίτους (π.χ. προμηθευτές) κατά την 31/12/2017.

Δεν μπορούν να υποβάλλουν αίτηση στον εξωδικαστικό Νόμο οι ακόλουθοι:

×          επιχειρήσεις που έχουν υποβάλλει αίτηση εξυγίανσης ή πτώχευσης ή βρίσκονται σε διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης ή έχουν ήδη διακόψει την επιχειρηματική δραστηριότητα

×          επιχειρήσεις των οποίων οι φορείς (π.χ. πρόεδροι / διευθύνοντες σύμβουλοι / διαχειριστές και κάθε άλλο πρόσωπο εντεταλμένο για τη διαχείριση εταιρειών) έχουν καταδικαστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για φοροδιαφυγή (εκτός αν το αδίκημα αφορά τη μη απόδοση φόρου) ή για απάτη κατά του δημοσίου / φορέων κοινωνικής ασφάλισης ή για το κακούργημα της υπεξαίρεσης, της απάτης, της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, της εκβίασης, της πλαστογραφίας, της δωροδοκίας, της δωροληψίας, της λαθρεμπορίας, της χρεοκοπίας ή της καταδολίευσης δανειστών

×          τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, πάροχοι επενδυτικών υπηρεσιών (π.χ. χρηματιστηριακές εταιρείες), οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες (π.χ. hegde funds) και λοιπά χρηματοδοτικά ιδρύματα (π.χ. επιχειρήσεις που χρηματοδοτούν αγορά οχήματος).

 

Πίσω